Afvaren – ook wel ontmeren genoemd is een vaardigheid die iedere schipper moet hebben. Of je nu met een motorboot of zeilboot vaart, het correct losmaken van de landvasten en het kiezen van de juiste afvaarmethode voorkomt schade aan boot, steiger en ego. Hoe je het beste kunt afvaren hangt af van meerdere factoren: de ligging van je boot, het type schip, de windrichting en eventuele stroming.
Afvaren voorbereiden
Een goede voorbereiding voorkomt verrassingen. Voordat je vertrekt:
- Controleer de weersverwachting en bepaal je vaarroute.
- Bekijk de omgeving: zorg dat je andere schepen niet hindert bij het wegvaren.
- Maak duidelijke afspraken met de bemanning – wie doet wat?
- Laat de motor even draaien en controleer of alles werkt.
- Zorg voor een opgeruimd dek en dat onnodige bemanning rustig in de kuip blijft.
- Vergeet niet de walstroom los te koppelen!
Slim omgaan met de landvasten
Bij het afvaren zijn de juiste volgorde en techniek belangrijk. Lijnen die geen spanning hebben, kun je als eerste losmaken. Lijnen aan lijzijde (de kant waar de wind naartoe blaast) staan meestal slap.
- Gebruik slippende lijnen: zorg dat alle trossen en springen slippend op de bolders liggen. Zo hoef je niet van boord te springen om een lijn los te maken.
- Begrijp de functie van de trossen en springen:
- Voortros: houdt de boot tegen het naar achteren drijven
- Achtertros: houdt de boot tegen het naar voren drijven
- Voorspring: voorkomt dat de boeg van de wal draait
- Achterspring: voorkomt dat de achterkant van de wal draait
Afvaartechnieken
Vooruit afvaren
Ideaal bij weinig wind of wanneer de wind/stroom van voren komt:
- Maak achtertros en voorspring los (geen spanning).
- Laat de achterspring staan, zet motor zachtjes achteruit met het roer naar de kant.
- De boeg drijft weg van de wal, draai dan het roer om en vaar vooruit weg.
Achteruit afvaren
Geschikt als de wind of stroming van achteren komt:
- Maak voortros en achterspring los.
- Laat de voorspring staan, stuur naar de wal.
- Vaar voorzichtig achteruit, let op het wieleffect.
- Als je vrij bent van de wal, zet de motor in z’n vooruit.
Wegvaren aan lagerwal (wind komt van de wal)
Bij harde wind is achteruit afvaren vaak het beste:
- Laat voorspring staan en vaar een beetje vooruit met het roer naar de wal.
- Hierdoor draait de achterzijde weg van de kant.
- Vaar daarna met enige snelheid achteruit.
- Als je voldoende vrij bent van de wal, vaar je vooruit verder.
Wil je zeker weten dat jij straks elke aanleg- en afvaarsituatie meester bent? Start vandaag nog met onze complete online vaarbewijs 1 cursus en vaar met vertrouwen weg van elke steiger.
Ook in één keer je Vaarbewijs 1 halen? Start nu direct!
Meer lezen?
Meest gestelde vragen
De landvasten waar geen spanning op staat maak je als eerste los. Haal de voorspring of achterspring als laatste weg. Probeer voorruit of achteruit tegen de wind of stroom in weg te varen.
Wegvaren van lagerwal kan lastig zijn omdat de wind het schip naar de kant toe duwt. Er zijn verschillende manieren om van lagerwal weg te varen. Een manier is om een achterspring te laten staan en het roerblad van de kade af te draaien. Geef even gas naar voren, laat de voorkant van de boot draaien en haal de achterspring weg. Een andere manier is om het schip achteruit in de achterspring te varen zodat het voorschip van de kade weg draait. Als het voorschip voldoende van de kade weg gedraaid is, vaar je vooruit weg en haal je tijdens het wegvaren de achterspring binnen.
Wegvaren van hogerwal is eenvoudiger dan wegvaren van lagerwal omdat de wind het schip van de kant afduwt. Om weg te varen van hogerwal moet je eerst bij je achterschip een extra stootwil bevestigen. Maak dan de voorspring los en de voortros. De wind doet nu zijn werk en zorgt ervoor dat de boeg van je schip van de kade wordt weggeduwd. Maak dan de andere lijnen los en zet de motor aan. Vaar dan een stukje achteruit en dan vaar je vooruit weg.
Slippende lijnen zijn zo belegd dat je ze van boord kunt losmaken zonder eraf te hoeven stappen. Ze verhogen de veiligheid en het gemak bij het afvaren.