Thuishaven » Ankeren

Ankeren

Ankeren met je motorboot of zeilboot

Ankeren is met een zwaar metalen anker en een zware ketting je boot vastleggen in niet al te diep water. Dit is een belangrijke manoeuvre als je wil schuilen voor een storm of gewoon ergens even wil gaan zwemmen. Afhankelijk van het bodemtype heb je verschillende soorten ankers. Je leert onder andere hoe je het anker moet uitgooien, welke ankerverlichting je moet hebben, wat je kan doen tegen gieren en hoe je het anker weer los vaart.

Lid worden van Vaarbewijs Filmpjes

Redenen om te ankeren

Er zijn eigenlijk twee redenen om te gaan ankeren, voor de veiligheid of voor recreatie. Bij bijvoorbeeld motorpech of een onmaneuvreerbaar schip wil je voorkomen dat je naar de wal drijft. Daarnaast kan je ook een anker uitgooien als je ‘s zomers ergens lekker wil gaan zwemmen of rustig van een hapje en een drankje wil genieten. Als het water niet te diep is kan je een anker uitgooien. Dit lijkt heel simpel (dat is het overboord gooien ook wel), maar het valt soms nog niet mee voordat een anker echt pakt en goed vast zit. In Nederland heb je vooral veengrond of zandgrond en een anker moet zich daarin echt vastgraven.

De ankerketting bestaat uit zware metalen schakels. Door deze ketting komt het anker in de goede positie te liggen en kan het zich goed ingraven.

Soorten ankers

Er zijn diverse soorten ankers, die je voor je vaarbewijs verder niet hoeft te kennen. Bijvoorbeeld op de site van de Hiswa kan je meer lezen over de verschillende type ankers. Het type anker dat je nodig hebt is onder andere afhankelijk van de ankergrond en de grootte van je boot.

De ankerplek

Kies een plek aan hogerwal waar je beschut ligt tegen wind en golven en waar het ongeveer tussen de 1 en 5 meter diep is. Dieper ankeren kan wel maar daar heb je een lange ankerlijn voor nodig. De lengte van de ankerlijn moet zo’n 4 à 5 keer de waterdiepte zijn. Kies een plek af voldoende afstand van andere boten en van de wat want de boot kan gaan gieren. Ook gaat de boot gaan meedraaien als de wind gaat draaien. Hou bij (langdurig) ankeren altijd de weersverwachting in de gaten.

Het anker uitgooien

Bij voorkeur vaar je tegen de wind of de stroom in naar de ankerplek, zodat je de stroom kan doodvaren. Doodvaren is dat je stil komt te liggen ten opzichte van de wal. Zorg er voor dat het anker en de ankerlijn op tijd klaar liggen en vergeet bij kleinere boten niet het ankertouw goed vast te maken op de boot, voordat je het anker uitgooit.(Bij grotere boten zit de ankerketting meestal al vast). Als je bij de ankerplek bent aangekomen, haal dan de snelheid uit de boot en gooi het anker uit. Doe dit met beleid en zorg dat alles niet in de knoop raakt en zorg er ook voor dat de ankerlijn niet om je benen zit. Je kan eventueel een ankerboei monteren, zodat jij en andere schepen zien waar het anker ongeveer ligt.

ankeren met je motorboot of zeilboot
Danforth anker

Het anker vastmaken

Zodra het anker de grond raakt (dit kan je zien doordat de ankerlijn slap gaat hangen als je hem verder laat vieren), laat je je naar achteren drijven door de wind of je zet de motor een beetje in de achteruit. Als de ankerlijn voldoende lengte heeft dan maak je hem goed vast op je schip. Als het anker goed pakt dan voel je dat meestal als een klein schokje, ook gaat de boeg van het schip dan een beetje draaien.

Krabben

Als het anker niet goed vastzit dan kan deze gaan krabben, dan sleept hij over de grond. Soms pakt het anker dan na een paar meter weer, maar het anker kan ook helemaal losbreken en dan drijf je met boot en al weg. Als je aan hogerwal ligt, dan drijf je meestal naar meer open water, maar echt prettig is dit natuurlijk allemaal niet.

Ankerpeiling

Je kan een ankerpeiling uitvoeren om te kijken of het anker krabt. Bij een ankerpeiling kijk je naar twee objecten op de wal (die moet je dan natuurlijk wel kunnen zien, bijvoorbeeld een boom of kerktoren) die op één lijn liggen. Na een tijdje kijk je of deze twee objecten nog steeds op één lijn liggen, is dit niet het geval dan is je boot verplaatst. Nog veiliger is om dit voor twee verschillende lijnen te doen. Als je allemaal geen zin in dit gedoe hebt, dan koop je gewoon een GPS met een ankeralarm. Als het anker begint te krabben kan je proberen de ankerlijn wat meer te vieren, als het anker dan nog niet pakt, dan kan je het anker het beste ophalen en de hele ankermanoeuvre gewoon een keer opnieuw uitvoeren.

Gieren van de boot

Door vooral harde wind kan de boot gaan gieren. Bij gieren gaat de boot heen en weer slingeren om het anker heen. De beste manier is om een tweede anker uit te gooien, ongeveer onder een hoek van 30 graden met het eerste en met een korter ankertouw. Je kan ook een tweede anker recht onder de boot op de grond laten slepen, dit anker remt dan het slingeren. Uiteraard moet je dan wel een tweede anker aan boord hebben, anders kan je beter een andere ankerplek zoeken met meer beschutting.

Anker ophalen

Zorg dat de boot vaarklaar is als je het anker op wil gaan halen en start de motor. Vaar rustig naar het anker toe en/of trek aan de ankerlijn. Haal zoveel mogelijk ankerlijn binnen en zorg dat je er niet in verstrikt raakt. Als je mazzel hebt dan laat het anker los als je er recht boven vaart en als je pech hebt dan gebeurt dat niet. In dat laatste geval kan je het anker het beste losmaken door over het anker heen te varen. Ook dit doe je als goed schipper natuurlijk weer rustig en met beleid. Het anker kantelt dan en komt meestal wel los van de grond. Mocht dat na een paar keer niet lukken dan zit er niks anders op dan naar het anker toe te duiken en deze los te wrikken, maar dat is met de Nederlandse bodems meestal niet nodig.

Oefenvragen: Ankeren

In dit filmpje staan oefenvragen over het ankeren die horen bij bovenstaande theorie.

Lid worden van Vaarbewijs Filmpjes

Meer lezen?

Meest gestelde vragen

Hoe lang moet een ankerlijn zijn?

Een ankerlijn inclusief de ketting moet ongeveer vijfmaal de waterdiepte zijn.

Hoe moet je ankeren?

Zoek een plek aan hogerwal. Vaar er tegen de wind in heen, totdat het water 2 -5 meter diep is. Laat het anker vallen en de lijn vieren. Vaar achteruit totdat het anker vastzit.

Hoe moet je een anker ophalen?

Vaar rustig naar het anker toe. Haal de lijn naar binnen. Vaar desnoods over het anker heen om deze los te maken en haal het anker naar boven.

Waarom zit er een ketting aan een anker?

Een zware ketting zorgt ervoor dat het anker in de juiste positie op de grond komt. Daarnaast dient hij ook als schokbreker en zal het anker daardoor minder snel uitbreken.

Wat is een krabbend anker?

Een krabbend anker is een anker wat niet goed vast zit en over de grond sleept.

Wat is gieren?

Gieren is het heen en weer slingeren van een boot die voor anker ligt. Dit komt vooral bij harde wind voor.

Welk type anker moet ik gebruiken?

Het type anker is vooral afhankelijk van de grootte van de boot en de soort ondergrond waarop je wil gaan ankeren.

Waarom moet ik aan hogerwal ankeren?

Aan hogerwal is er minder golfslag en een kleinere kans dat het anker uitbreekt. Ook heb je meer tijd om te reageren als het anker toch los laat.

Mag ik ankeren in de vaargeul?

Nee. Ankeren in vaargeulen is verboden.

Mag ik overal ankeren?

Je mag niet ankeren op plekken waar je de scheepvaart hindert. Bijv. vaargeulen, haveningangen, engtes en bij bruggen en sluizen.

Wat zijn spudpalen?

Spudpalen zijn verticale buizen of palen aan boord van een schip die je in de grond kan laten laat zakken om een schip vast te leggen.