De marifoon

Voor veilige communicatie op het water is een marifoon onmisbaar. Maar om een marifoon te mogen gebruiken, heb je wel het juiste certificaat nodig. Op deze pagina lees je alles over de soorten marifoons, bijbehorende certificaten, frequenties, regels en bediening. Of je nu vaart op binnenwater of richting zee gaat – dit moet je weten voor je marifoniecertificaat én je veiligheid.

Screenshot van een digitale leermodule uit de Marifooncursus. Linksboven is een animatievideo te zien van een marifoonapparaat, ingesteld op kanaal 16 met noodsignaalindicatie (“DISTRESS”). Rechtsboven staat een afbeelding van een kaartplotter met digitale zeekaart. Middenonder is een quizvraag zichtbaar: “Als de squelch niet goed ingesteld is, dan…”, met het juiste antwoord gemarkeerd: “Worden stations met een zwak signaal niet meer ontvangen.” Linkerkant van het scherm toont het lesoverzicht met hoofdstukken zoals “De Marifoon”, “Accu’s en Elektriciteit”, “Simplex en Duplex kanalen” en “Wetgeving Marifoon”. Deze module behandelt het gebruik van de marifoon aan boord, inclusief functies als squelch, MMSI en noodcommunicatie via kanaal 16.

Soorten marifoons en benodigde certificaten

Binnenwateren (Nederland en vaak ook buitenland):

  • Marifoon: Binnenvaartmarifoon
  • Certificaat: Basiscertificaat Marifonie
  • Internationaal gebruik: Meestal geaccepteerd bij bootverhuur, maar informeer altijd bij de verhuurder.

Zeevaart (internationaal):

  • Marifoon: Zeevaartmarifoon
  • Certificaten:Marcom-A of Marcom-B
    • Marcom-B is voldoende voor kustvaart en EPIRB/SART-bediening
    • Marcom-A is vereist voor wereldwijde zeevaart

Werking van een marifoon

  • Frequentieband: VHF (Very High Frequency), 156-162 MHz
  • Kanaalbreedte: 25 kHz per kanaal
  • Bereik: Maximaal ca. 20 zeemijl, afhankelijk van zichtverbinding tussen antennes
  • TX / RX: TX = zenden, RX = ontvangen

Belangrijke knoppen en functies

  • On/Off & Volume: Basisbediening
  • Kanaalkiezer & Dimmer
  • Squelch: Onderdrukt ruis voor beter verstaanbare gesprekken
  • L/H Power: Wisselen tussen laag (0,5–1 W) en hoog (6–25 W) zendvermogen
    • Binnenwater: Alleen laag vermogen toegestaan, behalve noodsituatie op kanaal 16
  • PTT: Push To Talk-knop voor spreken

Niet toegestaan in Nederland

  • Dual Watch
  • Scanning (automatisch afluisteren van meerdere kanalen)
  • Scrambler (versleuteling van gesprekken)
  • DSC (Digital Selective Calling)

Roepnamen en ATIS

  • Roepnaam: Unieke identificatie, verplicht bij registratie
  • ATIS: Automatisch identificatiesysteem
    • Wordt automatisch verzonden na elk gesprek
    • Bevat o.a. roepnaam en MMSI-nummer
    • Blokkeert automatisch verboden functies in Nederland

Antenneplaatsing

  • Type: Rondstralend, verticaal geplaatst
  • Lengte: Ca. 1 meter
  • Maximale hoogte: 12 meter op binnenwateren
  • Let op: Houd afstand tot AIS-antennes en grote metalen objecten
  • Kabel: Coax 50 Ohm

AIS (Automatic Identification System)

  • Toegestaan met Basiscertificaat, registratie via RDI verplicht
  • Toont schepen in de buurt, mits deze ook AIS hebben
  • Verplicht voor grote schepen, optioneel voor kleine
  • DSC en GPS gestuurd

Vaste AIS-gegevens

  • MMSI
  • IMO-nummer
  • Scheepstype
  • Afmetingen
  • Roepnaam

Variabele AIS-gegevens

  • Positie, koers, snelheid
  • Lading, diepgang
  • Vertrek- en aankomsthaven
  • ETA (verwachte aankomsttijd)

MMSI & AAIC

  • MMSI: 9-cijferig nummer voor unieke scheepsidentificatie
    • Bevat landencode (MID) en type-indicatie
  • AAIC: Betalingscode voor maritieme communicatie (alleen bij internationaal gebruik)

Portofoon

  • Toegestaan met Basiscertificaat
  • Handzame, draagbare marifoon met beperkt bereik
  • Werkt ook op UHF (alleen voor interne scheepscommunicatie)
  • Regelmatig opladen vereist

EPIRB & SART – voor noodgevallen op zee

  • EPIRB: Zendt noodsignaal via satelliet, toont exacte positie van schip of reddingsvlot
  • SART: Zendt signaal bij radarcontact, plaats zo hoog mogelijk op het vlot
  • Voor beide geldt: Bedieningsbevoegdheid vereist minimaal Marcom-B

Onze online marifoniecursus legt je dit én veel meer helder uit. Volg de cursus in je eigen tempo, met video’s, oefenvragen en examengerichte uitleg.

Ook in één keer je Marifonie Certificaat halen? Start nu direct!

Marifonie Cursus

Meer lezen?

Veel gestelde vragen

Wat is een marifoon?

Marifoon staat voor maritieme telefoon. Schepen kunnen onderling communiceren door middel van een marifoon.

Kan ik Marifoon Examen doen bij het CBR?

Ja. Sinds 1 juli 2023 doe je examen voor je Marifoon Certificaat bij het CBR.

Wat is een portofoon?

Een portofoon is een draagbare marifoon, die ook via VHF signalen kan communiceren.

Wat betekent ATIS code?

ATIS staat voor Automatic Transmitter Identification System. Deze moet verplicht in je marifoon staan geregistreerd.

Wat is een AIS transponder?

Met een AIS kan je alle schepen die in de buurt zijn plotten op een scherm.

Mag ik met een Marifoon Certificaat een AIS bedienen?

Ja dat mag.

Welke marifoon gebruik je op de binnenwateren van Nederland?

Een binnenvaartmarifoon. Hiervoor heb je minimaal het Basiscertificaat Marifonie nodig.

Welke marifoon gebruik je op zee of bij internationale vaart?

Een zeevaartmarifoon, waarvoor je een van de volgende certificaten nodig hebt:
– Marcom-B: voor kustvaart, bediening van EPIRB/SART, DSC
– Marcom-A: voor wereldwijde zeevaart (groot certificaat)

Wat is het bereik van een marifoon?

Het bereik is ongeveer 20 zeemijl, afhankelijk van de zichtverbinding tussen antennes.

Op welke frequentie werkt een marifoon?

Op de VHF-band (156–162 MHz) met een kanaalbreedte van 25 kHz per kanaal.

Welke functies zijn verboden op marifoons in Nederland?

– Dual Watch
– Scanning (meerdere kanalen automatisch beluisteren)
– Scrambler (versleuteling)
– DSC (Digital Selective Calling) op binnenwater

Wat is een roepnaam bij een marifoon en wanneer is die verplicht?

Een roepnaam is je unieke identificatiecode voor maritieme communicatie.

Wat is het verschil tussen EPIRB en SART?

EPIRB: Noodzender via satelliet, geeft locatie van schip of reddingsvlot door
SART: Zendt signaal bij radarcontact, werkt op korte afstand → plaats zo hoog mogelijk
→ Voor beide is minimaal een Marcom-B certificaat nodig