Laterale betonning

Theorie

Oefenvragen

Lid worden Vaarbewijs Filmpjes

De richting van het vaarwater

Laterale betonning zijn de rode en groene boeien die je op een rij op ongeveer gelijke afstand in het water ziet liggen. De markering kan ook als een walbaken op de oever staan. Ze geven de richting van het vaarwater aan. Op de binnenwateren wordt hiervoor het SIGNI betonningssysteem gebruikt. Een scheidingston geeft de scheiding van twee vaarwateren aan, deze is rood-groen gekleurd. Aan de kleuren en de vorm van de scheidingston kan je zien wat het hoofdvaarwater en wat het nevenvaarwater is. Daarnaast zijn er nog allerlei speciale boeien om bijzondere situaties in het vaarwater duidelijk te marken. In het Vaarbewijs Filmpje over laterale betonning ga je ze allemaal leren.

Laterale betonning: groene en rode boeien

Op vrijwel alle Europese binnenwateren geldt het SIGNI betonningssysteem. SIGNI staat voor Signalisation Navigation Intérieure. Dit systeem geldt ook in Nederland op alle binnenwateren, behalve op de Waddenzee, Eems-Dollard en de Westerschelde. Op die wateren geldt het zeebetonning IALA-A systeem, maar dat is theorie voor Vaarbewijs 2.

Laterale betonning heeft een richting. De stroomrichting die loopt van berg naar zee. In die richting liggen de rode boeien rechts en de groene boeien links. Met de stroom mee licht de rechteroever aan de rechterkant en de linkeroever aan de linkerkant. Als je dus tegen de betonningsrichting in vaart, ligt de rechteroever aan de linkerkant!

De boeien of tonnen hebben een kenteken (afkorting) van de naam van het water waarin ze liggen. Alle boeien zijn genummerd van zee richting berg, de rode stompe boeien hebben even nummers en de groene spitse boeien hebben oneven nummers. Onthou dat als je afvaart, dat is met de stroom mee, dus in de betonningsrichting, je de rode boeien rechts hebt en de groene boeien links. De boeien kunnen allerlei vormen hebben en zijn vaak voorzien van toptekens, met een duidelijk silhouet, waardoor de boeien nog duidelijker te onderscheiden zijn. De belangrijke boeien zijn ook voorzien van verlichting, zodat ze ook in het donker duidelijk te zien zijn.

Ezelsbruggetje: Bloedend hart

Als je het lastig vindt om te onthouden wat de richting van de betonning is onthoud dan het volgende ezelsbruggetje. Je (rode) hart zit links. Een zeeman wil het liefste op zee zijn en als hij naar huis vaart, dan doet hij dat met een bloedend hart. De rode betonning zit dan links aan de kant van het bloedende hart.

Wat is het verschil tussen een boei, ton en baken?

In het dagelijks spraakgebruik worden de termen boei en ton doorelkaar gebruikt, er is ook niet een keiharde definitie van deze termen.

Boeien

Meestal is een boei groot en heeft het drijvende deel niet al een stompe (rode) of spitse (groene) vorm. Er is wel een opbouw waarmee de stompe of de spitse vorm wordt gemaakt, zodat aan de vorm duidelijk is om wat voor type boei het gaat. Het topteken maakt dit nog eens extra duidelijk. Boeien kunnen zijn voorzien van een passieve of actieve (Racon) radarreflector, zodat ze ook in het donker en slecht zicht zichtbaar zijn op een radarscherm. Belangrijke boeien zijn vaak ook voorzien van een licht.

Tonnen

Het drijvende deel van een ton heeftal een stompe (rode) of spitse (groene) vorm, zodat gelijk duidelijk is om wat voor type het gaat. Deze vind je meestal in wat kleinere wateren en ze zijn vaak wat kleiner dan boeien. Tonnen kunnen ook gewoon een topteken hebben en verlichting hebben. Tonnen kunnen ook hoog en smal zijn, dan zijn ze beter bestand tegen stroming en ijsgang. Deze tonnen heten sparboeien. (En dus vreemd genoeg geen spartonnen)

Bakens

Bakens bestaan uit een lang smal deel met bovenop een topteken. Walbakens staan vast op de wal, bijvoorbeeld omdat er in het water onvoldoende plek is.

Scheidingstonnen

laterale betonning scheidingsboei
Scheidingsboei met opbouw en een licht op zonneenergie – Foto: Rens Groenendijk

Bij kruisingen van vaarwateren gebruiken we ronde boeien. Het type en positie is afhankelijk van de ligging en stroming van het hoofdwater en het nevenwater.

De kleuren van de scheidingston zijn afhankelijk of de twee wateren van gelijk belang zijn, of dat er sprake is van een hoofdvaarwater en een nevenvaarwater. Als je in het hoofdvaarwater vaart, let je alleen op de kleur van de bovenste helft van de scheidingston en als je in het nevenvaarwater vaart, let je op de kleur van de onderste helft van de ton.

Speciale boeien

Er zijn diverse speciale boeien die je moet weten voor je vaarbewijs. Een aantal voorbeelden zijn:

Midwaterton

Dit is een rood-wit verticaal gestreepte bolvormige ton. Deze is alleen voor oriëntatie bedoeld, je kan er rondom heen varen.

Bijzondere markering

Dit zijn gele boeien, soms met een topteken en verlichting. Net als laterale betonning zijn ze spits of rond. Als je er niet mag varen is het topteken een rood-wit-rood horizontaal gestreept bordje. Deze markering wordt voor verschillende dingen gebruikt gebruikt. Bijvoorbeeld voor het aangeven van een visserijgebied, een schietgebied van de marine, een gebied bedoeld om te waterskiën, een baggergebied, de plek van een gasleiding of telefoonkabel onder het water etc.

Markering afzonderlijk gevaar

Dit zijn zwart-rood gestreepte tonnen, deze geven een afzonderlijk gevaar aan onder water. De boei ligt recht boven het gevaar (cardinale betonning ligt rondom het gevaar). Bijvoorbeeld een pijpleiding of een wrak. Hou dus voldoende afstand bij het passeren van deze boei.

Lichtenlijn bij haveningangen

Lichtenlijnen worden gebruikt om het schepen makkelijker te maken om in het donker recht een haven in te varen. Bij sommige havens, sluizen en andere plaatsen waar veel obstakels zijn, wordt je met een lichtenlijn of een sectorlicht geholpen om veilig de haven in te varen. Deze bestaat uit twee lichten op hoge palen die samen in het verlengde van het vaarwater staan. Het achterste licht staat op een hogere paal dan het voorste licht. Als je zodanig koers kiest dat je steeds de twee lichten boven elkaar ziet staan, vaar je in het verlengde van de denkbeeldige lijn die hen verbindt en die door het midden van het vaarwater loopt. Op Wikipedia is meer informatie te vinden over lichtenlijnen.

Sectorlichten

Voor grote gevaarlijke ingangen, bijvoorbeeld baaien waar er links en rechts rotsen zijn, worden sectorlichten gebruikt. Een sectorlicht is een meerkleurig licht, die afhankelijk van de hoek die je aan komt varen een andere kleur toont. Als je recht de baai ingang in vaart, dan toont het licht wit (of geel), dit is de juiste koers. Toont het licht groen, dan vaar je teveel aan de rechterkant en moet je dus uitwijken naar bakboord. En toont het licht rood dan vaar je teveel links en moet je uitwijken naar stuurboord, net zo lang totdat je het licht wit ziet.Op Wikipedia is meer informatie te vinden over sectorlichten.

Meer weten?

Veel gestelde vragen

Wat betekent SIGNI?

SIGNI staat voor Signalisation Navigation Intérieure. Het is het betonningssysteem voor de Nederlandse binnenwateren.

Wat is laterale betonning?

Laterale betonning geeft in ondiep water door middel van rode een groene boeien de loop van het vaarwater aan.

Wat betekenen de rode boeien in het water?

Dit is laterale betonning, dit geeft de richting van het vaarwater aan. Met de stroom mee, liggen de rode boeien rechts.

Wat betekenen de groene boeien in het water?

Dit is laterale betonning, dit geeft de richting van het vaarwater aan. Met de stroom mee, liggen de groene boeien links.

Wat betekent een boei die zowel rood als groen is?

Dit is een scheidingston, die een scheiding tussen twee vaarwateren aangeeft.

Wat betekenen de gele boeien in het water?

Gele boeien worden gebruikt voor het aangeven van een visserijgebied, een schietgebied van de marine, een gebied bedoeld om te waterskiën, een baggergebied, de plek van een gasleiding of telefoonkabel onder het water etc.

Wat is aanvullende betonning?

Dit zijn rood-wit of groen-wit horizontaal gestreepte boeien. Vooral gebruikt op het gebied aan te geven waar de pleziervaart nog kan varen.

Waar in Nederland geldt het SIGNI betonningssysteem?

Dit geldt voor alle binnenwateren uitgezonderd de Waddenzee, de Westerschelde en de Eems-Dollard