Voordat je het water opgaat, is het belangrijk zelf het weer te kunnen inschatten. Voorkom onaangename verrassingen zoals storm of onweersbuien. Lees verder voor een paar praktische tips.
Hoe ontstaat het weer?
De zon vormt de basis van veel weersverschijnselen:
- Zon verwarmt de lucht, warme lucht stijgt op.
- Tijdens het opstijgen koelt de lucht af.
- Koude lucht houdt minder waterdamp vast, waardoor condensatie optreedt: wolken en regen ontstaan.
Luchtdruk en wind
De zon bepaalt mede de vorming van hoge- en lagedrukgebieden:
- Gemeten in hectoPascal (hPa) met een barometer.
- Gemiddelde luchtdruk: 1013 hPa.
- Hoge luchtdruk: rond 1030 hPa.
- Lage luchtdruk: rond 980 hPa.
Isobaren en windsnelheid
- Isobaren zijn lijnen die gebieden met dezelfde luchtdruk verbinden.
- Hoe dichter bij elkaar, hoe sterker de wind.
Corioliseffect en windrichting
- Door de draaiing van de aarde krijgt wind op het Noordelijk halfrond een afwijking naar rechts.
- Rond hogedrukgebieden waait de wind met de klok mee (spiraal naar buiten).
- Rond lagedrukgebieden waait de wind tegen de klok in (spiraal naar binnen).
Ruimende en krimpende wind
- Ruimende wind draait met de klok mee (bijvoorbeeld noord naar oost).
- Krimpende wind draait tegen de klok in (bijvoorbeeld west naar zuid).
- Krimpende wind voorspelt vaak slechter weer: buien, toenemende windvlagen en dalende luchtdruk.
Let op: Een krimpende wind is een signaal om alert te zijn als je op het water bent.
Windkracht volgens de schaal van Beaufort
De schaal van Beaufort loopt van 0 (windstil) tot 12 (orkaan):
| Windkracht (Bft) | Benaming | Windsnelheid (km/u) |
|---|---|---|
| 0 | Stil | 0 km/u |
| 1 | Zwak | 1-5 km/u |
| 2 | Zwak | 6-11 km/u |
| 3 | Matig | 12-19 km/u |
| 4 | Matig | 20-28 km/u |
| 5 | Vrij krachtig | 29-38 km/u |
| 6 | Krachtig | 39-49 km/u (windwaarschuwing) |
| 7 | Hard | 50-61 km/u |
| 8 | Stormachtig | 62-74 km/u |
| 9 | Storm | 75-88 km/u |
| 10 | Zware storm | 89-102 km/u |
| 11 | Zeer zware storm | 103-117 km/u |
| 12 | Orkaan | >118 km/u |
Op open water waait het vaak 1 à 2 Bft harder dan op het land.
- Vanaf 6 Bft geeft de Nederlandse Kustwacht een officiële windwaarschuwing.
Zicht op het water
- Slecht zicht betekent minder dan 1 km zichtbaarheid.
Leer het weer herkennen en interpreteren voor een veilige en plezierige vaarervaring. Wil je meer weten en met vertrouwen varen? Start vandaag nog onze uitgebreide online vaarbewijs 1 cursus!
Ook in één keer je Vaarbewijs 1 halen? Start nu direct!
Meer lezen?
Veel gestelde vragen
De gemiddelde luchtdruk op zeeniveau is ongeveer 1013 hPa.
Bij een ruimende wind dan draait de richting waaruit de wind waait met de klok mee.
Bij een krimpende wind dan draait de richting waaruit de wind waait tegen de klok in.
We spreken van slecht zicht als het zicht minder dan 1 km is.
De Nederlandse Kustwacht geeft een windwaarschuwing af als het harder gaat waaien dan 6 Beaufort (Krachtige wind).
Een isobaar is een lijn op een landkaart of in een diagram die punten van gelijke druk met elkaar verbindt. De eenheid van druk heet bar, alhoewel tegenwoordig de eenheid pascal de norm geworden is. De lijnen worden meestal op een afstand van 5 hectopascal luchtdrukverschil van elkaar weergegeven.
Het corioliseffect, genoemd naar de Franse ingenieur Gustave-Gaspard Coriolis, die het in 1835 voor het eerst beschreef, verklaart de afbuiging van de baan van een voorwerp dat beweegt in een roterend systeem. Het is vooral duidelijk bij de beweging van wolkenmassa’s rond een lagedrukgebied die niet recht naar het centrum stromen maar eromheen cirkelen. Op het noordelijk halfrond gebeurt dit tegen de wijzers van de klok in, op het zuidelijk halfrond met de wijzers mee.
De windkracht wordt uitgedrukt volgens de schaal van Beaufort. De schaal van Beaufort heeft een schaalverdeling van 0 t/m 12. De schaal werd in 1805 opgesteld door de Ier Francis Beaufort. Beaufort baseerde de windkracht op de hoeveelheid zeil die een groot schip kon voeren bij een zwakke bries, storm of orkaan.
De schaal van Beaufort is een systeem voor het klassificeren van de snelheid van de wind, de zogenaamde windkracht (niet te verwarren met de grootheid kracht in de natuurkundige betekenis). De schaal werd in 1805 opgesteld door de Ier Francis Beaufort. Beaufort baseerde de windkracht op de hoeveelheid zeil die een groot schip kon voeren bij een zwakke bries, storm of orkaan. De winddruk werd uitgedrukt in kilogram per vierkante meter.
Luchtdruk is het gewicht van de lucht boven een bepaald gebied, gemeten in hectoPascal (hPa) met een barometer.
– Gemiddelde luchtdruk: 1013 hPa
– Hoge luchtdruk: rond 1030 hPa
– Lage luchtdruk: rond 980 hPa
Hogedrukgebied: lucht daalt en spreidt zich uit – vaak mooi weer
Lagedrukgebied: lucht stijgt en koelt af – vaak regen en wind