Landvasten gebruiken

Met landvasten ook wel meerlijnen genoemd, kan je veel meer doen veel meer dan je schip vastmaken aan de kade, wal of box. Ze kunnen ook gebruikt worden voor het manoeuvreren van een schip in krappe ruimtes of onder moeilijke omstandigheden, zoals bij harde wind, sterke stromingen, een niet werkende motor of een gebrek aan bemanning. Een aantal technieken leer tijdens de cursus van Vaarbewijs Filmpjes bij het aanmeren en het wegvaren. Hier leer je ook dat een landvast afhankelijk van hoe het gebruikt wordt ook wel een tros of een spring heet. Hier zijn nog een paar basistechnieken die aantonen dat je met landvasten meer kan doen dan alleen het vastleggen van je schip.

Van de kade wegspringen

Wanneer de wind sterk is en je tegen de kade aangedrukt wordt, is het tijd om waarschijnlijk de meest bekende techniek met meerlijnen te gebruiken — het wegspringen. Gebruik een springlijn en een stevige kikker of meerpaal om je van de kade af te zetten. Benodigdheden zijn een paar grote stootkussens en een bemanningslid die vooraf geïnstrueerd is over de procedure en weet wat er verwacht wordt. De stappen variëren afhankelijk van of je de kade achterwaarts of voorwaarts wilt verlaten, en andere omstandigheden zoals de windkracht, stroming en de nabijheid van andere boten. Maar in principe wordt de springlijn rond een kikker of meerpaal midscheeps gelegd, met beide uiteinden bevestigd aan de boot aan het uiteinde tegenover het uiteinde dat je van de kade wilt bewegen. In beide gevallen worden de lijnen aan de zijde van het schip die tegen de kade ligt bevestigd.

Techniek 1: Van de kade wegspringen met de boeg

  1. Plaats stootkussens of fenders tussen de boot en de kade bij het achterschip om schade te voorkomen. Instrueer het bemanningslid om de positie van de stootkussens waar nodig aan te passen gedurende de manoeuvre om de boot te beschermen.
  2. Bevestig een springlijn vanaf de achterste kikker op de boot, haal deze rond een kikker of meerpaal die ongeveer midscheeps van de boot ligt, en voer deze terug aan boord naar dezelfde achterste kikker en leg deze vast op deze kikker.
  3. Verwijder alle andere landvasten.
  4. Stationeer het bemanningslid bij de achterlijn, waar die persoon de bovenste slag van de springlijn moet losmaken, met een slag rond de kikker en het vrije eind van de lijn vasthoudend.
  5. Zet de motor in zijn achteruit, waardoor er spanning op de lijn komt.
  6. Draai het stuur (roer) richting de kade, waardoor de boeg naar buiten zal zwaaien.
  7. Wanneer de boeg een hoek van ongeveer 45 graden van de kade bereikt, schakel de motor dan naar de vooruit terwijl je het stuur van de kade af draait.
  8. Als de spanning van de springlijn afneemt, laat het bemanningslid het vrije eind van de lijn los, pakt het vastgeknoopte uiteinde van de lijn en trekt de lijn snel vrij van de kikker of meerpaal op de kade en aan boord van het schip.
  9. Zodra je ruim vrij bent van de kade, haal je de stootkussens aan boord.
Van de kade wegspringen met boeg eerst

Techniek 2: Van de kade wegspringen met het achtersteven

  1. Plaats stootkussens of fenders tussen de boot en de kade bij de boeg om schade te voorkomen. Instrueer het bemanningslid om de stootkussens te observeren en aan te passen tijdens de manoeuvre.
  2. Bevestig een springlijn aan de boegkikker van de boot, haal deze om een kadekikker of meerpaal midscheeps en terug naar dezelfde boegkikker en zet de lijn daarom vast.
  3. Verwijder alle andere landvasten.
  4. Laat het bemanningslid bij de boeglijn de bovenste slag van de springlijn losmaken, houd een slag om de kikker en het hou het einde van deze landvast vast in de hand.
  5. Zet de motor vooruit om spanning op de springlijn te zetten.
  6. Draai het stuur naar de kade, zodat het achterschip naar buiten zwaait.
  7. Wanneer het achterschip een hoek van ongeveer 45 graden van de kade bereikt, zet de motor dan in de achteruit terwijl je het stuur van de kade af draait.
  8. Wanneer de spanning van de springlijn afneemt, laat je het bemanningslid het losse eind los, pakt het geknoopte eind en haalt de lijn snel van de kikker of meerpaal en aan boord.
  9. Als je ver genoeg van de kade bent, haal dan de stootkussens aan boord.
Van de kade wegspringen met het achtersteven eerst

Techniek 3: Langs de kade verplaatsen

Deze techniek maakt het mogelijk om met behulp van een kikker of meerpaal de positie van een schip aan te passen of het langs de kade te verplaatsen in de richting van de heersende wind of stroming. Het controleren van een lijn stelt je in staat om de lijn bij te stellen of te vieren terwijl je de sterkte van een kikker of meerpaal gebruikt om controle te houden.

  1. Maak alle landvasten los behalve de achterlijn. Als het lijkt alsof de wind de boeg van de kade gaat blazen, laat iemand dan de boeglijn vasthouden terwijl hij langs de kade loopt.
  2. Als de achterlijn direct aan de kade vastzit, maak de lijn bij de achterste kikker los maar houd een halve slag op de kikker (op de kade) terwijl je het losse eind vasthoudt en de landvast op spanning houdt om te voorkomen dat deze te veel viert (en de boot te snel gaat).
  3. Als je klaar bent om de boot te verplaatsen, verlaag dan lichtjes de druk op de lijn en laat deze gecontroleerd vieren.
  4. Zodra de boot naar de gewenste positie is verplaatst, zet dan de achterlijn vast door deze rond de kikker te wikkelen en vast te zetten zoals normaal.
  5. Als de achterlijn om de kadekikker is gelust en weer vastzit aan de achterkikker zet je alle andere landvasten vast.
Schip langs de kade verplaatsen

In het bovenstaande scenario wordt ervan uitgegaan dat de achterlijn sterk genoeg en lang genoeg is om de boot naar de nieuwe locatie te verplaatsen. Zo niet, vervang deze dan door een langere lijn voordat je het schip verschuift. Eenmaal vastgezet, moet je mogelijk de achterlijn verplaatsen naar een andere kadekikker of meerpaal, als die beter gepositioneerd is. Als er zorgen zijn over het onder controle houden van het schip (vanwege sterkere wind of stroming), kun je een bemanningslid ook de boeglijn laten controleren tijdens de manoeuvre.

Techniek 4: De boot keren

Deze techniek maakt het mogelijk om de boeg-/achterstevenoriëntatie van je schip te wijzigen zonder de motor te starten. Dit is handig wanneer een schip langszij een kade ligt met een sterke stroming of wind parallel aan de kade. De schipper moet aan boord blijven tijdens deze operatie, vaak met de motor in neutraal voor extra veiligheid. Extra hulp op de kade is sterk aan te bevelen, zeker bij hardere wind of stroming.

  1. Bevestig een voldoende lange lijn aan de tegenovergestelde achterstevenkikker – in dit geval de stuurboord achterstevenkikker. Beleg deze op de bolder B.
  2. Plaats stootkussens langs de stuurboordzijde van het schip. Je kan de stootkussens aan de bakboordzijde later weghalen als de manoeuvre is afgerond.
  3. Maak alle lijnen van de kade los bij de bolder A. Maak de stuurboord achterlijn los van bolder B en hou het losse einde in de hand. Laat deze landvast één of twee keer gewikkeld tondom te bolder zitten.
  4. Duw de boeg weg van de kade, de stroming of wind zal de boeg pakken en deze van de kade af laten draaien.
  5. Neem de lijn rondom bolder B in of laat deze vieren afhankelijk van de situatie.
  6. Zodra het schip stuurboord aan de kade ligt, zet je het vast zoals normaal op bolder B en C.
De boot keren

Techniek 5: Een box invaren

Het binnenvaren van een box of krappe ligplaats met een sterke zijstroming of dwarswind kan lastig zijn, maar ook hier kunnen landvatsen helpen om de situatie veilig en onder controle te houden.

  1. Laat een bemanningslid een landvast bevestigen aan de stuurboord boegkikker en klaarstaan.
  2. Nader de ligplaats met de kop in de wind of stroom in. Je snelheid moet net genoeg zijn om besturing te behouden.
  3. Vaar schuin de ligplaats in en plaats de stuurboordzijde van de boot langs de eindpaal van de ligplaats.
  4. Laat het bemanningslid de boeglijn met een paar slagen aan de paal vastmaken.
  5. Terwijl je om de paal en de ligplaats in vaart, gebruikt het bemanningslid de lijn als een rem door deze gecontroleerd te laten vieren.
Een box invaren met je boot

Het is raadzaam om deze technieken een paar keer rustig te oefenen, begin gewoon met rustig weer en zonder grote drukte om je heen. Je kan ook variëren met het aantal bemanningsleden dat je helpt. Oefening baart kunst!

Ook je Vaarbewijs halen? Start nu direct!

Meer lezen?

× Vragen?