Een kruispeiling is een beproefde navigatiemethode waarmee je zonder GPS je exacte positie op het water kunt bepalen. Door twee (of meer) herkenbare objecten aan wal te peilen, teken je hun peilingslijnen op de kaart. Het snijpunt van deze lijnen geeft je huidige geografische positie.
Op deze pagina vind je ook onze gratis kruispeiling berekentool.
Hoe werkt een kruispeiling?
Stap 1: Meet met je kompas de hoek tussen je boot en twee herkenbare objecten.
Stap 2: Zet de hoek (kompaspeiling) om naar de ware peiling door rekening te houden met:
- Deviatie (verstoring door metaal van het schip)
- Variatie (verschil tussen geografisch en magnetisch noorden)
Gebruik hiervoor deze eenvoudige formule:
Kompas Peiling (KP) ± deviatie = Magnetische Peiling (MP) ± variatie = Ware Peiling (WP)
Stap 3: Teken de ware peiling-lijnen vanaf de herkenbare punten op je waterkaart.
Stap 4: Jouw positie is het snijpunt van deze twee lijnen. Hoe dichter de lijnen bij een hoek van 90 graden liggen, hoe nauwkeuriger de positie.
Kruispeiling berekentool
Met onderstaande tool kan je zelf makkelijk de omrekening van de verschillende koersen doen. Op het examen mag je hier een rekenmachine voor gebruiken.
Vul de waarden in graden in. Zodra je een peiling of correctie aanpast, wordt de rest direct bijgewerkt. Alle velden starten op 0 graden.
Peilingen
Correcties
Gebruik negatieve waarden voor correcties die afgetrokken moeten worden. Zodra je iets invult, wordt de rest van de keten direct bijgewerkt.
Tips voor extra nauwkeurigheid
- Peil op exact hetzelfde tijdstip.
- Begin met het object dat loodrecht op je koers ligt, die verandert het snelst.
- Bij gebruik van een handkompas: de deviatie is onbekend, stel deze op nul. Dit vergroot wel de onnauwkeurigheid.
- Gebruik meer dan twee peilingen voor een betrouwbaardere positie (bijvoorbeeld een derde als controle).
De kruispeiling is een handige vaardigheid om zonder GPS toch veilig te navigeren. Wil jij nog beter leren navigeren en zorgeloos genieten van je vaaravonturen? Kies dan voor de volledige vaarbewijs 2 cursus, dé beste voorbereiding op veilig en ontspannen varen!
Ook in één keer je Vaarbewijs 2 halen? Start nu direct!
Meer lezen?
Veel gestelde vragen
Een kruispeiling is een manier om je positie te bepalen. Hiervoor moeten twee objecten in zicht zijn en de positie daarvan bekend. Met een kompas peil je de hoek van de objecten. Jouw positie is het snijpunt tussen de twee lijnen.
Een kruispeiling is een manier om je positie te bepalen op een kaart. Als je op het water bent en je ziet twee herkenbare objecten, dan kan je een kruispeiling uitvoeren. Het is handig als deze twee objecten ook duidelijk op de kaart staan. Bijvoorbeeld, kerktorens, havenlichten of boeien. Je bepaalt dan met een kompas de hoek tussen je schip en het object op de wal. Je zet de draaischijf van de plotter op het gemeten aantal graden en je plaatst de plotter op de waterkaart op het (kleine rondje van het) object op de wal. Vervolgens teken je een lijn vanaf het object richting de boot, dit doe je voor beide gemeten objecten. Het snijpunt van deze twee lijnen is je geografische positie.
Hoe dichter de peilingslijnen bij een hoek van 90° liggen, hoe nauwkeuriger je positie. Bij een kleine hoek kan de foutmarge groot zijn.
Omdat de hoek naar dat object het snelst verandert, dus hoe eerder je die meet, hoe nauwkeuriger je peiling is.
- Peil beide objecten op exact hetzelfde tijdstip
- Gebruik een derde peiling als controle
- Meet objecten die ver uit elkaar liggen met een hoek van ongeveer 90°
Omdat GPS storingen kan hebben of uit kan vallen. Een kruispeiling is een betrouwbare back-up voor veilige navigatie zonder elektronica.