Op het water gelden strikte regels om veiligheid, vlot verkeer en bescherming van het milieu te garanderen. Voor het klein vaarbewijs 1 moet je kennis hebben van het Binnenvaartpolitiereglement (BPR) en deels het Rijnvaartpolitiereglement (RPR). Van andere reglementen moet je vooral het toepassingsgebied kennen, maar zijn géén examenstof.

Belangrijkste wetten en reglementen
Scheepvaartverkeerswet (SVW)
- Overkoepelende wet voor veilig en ordelijk scheepvaartverkeer.
- Verbiedt varen onder invloed.
- Vaarbevoegdheid kan worden ingetrokken bij overtredingen.
Binnenvaartwet (BVW)
- Regelt vaarbewijsplicht, uitrustingseisen en veiligheid.
- Belangrijke definities:
- Bedrijfsmatig vervoer: vervoer in of voor de eigen onderneming.
- Binnenschip: vaartuigen op binnenwateren.
- Pleziervaartuig: voor recreatief gebruik of sport.
Wetboek van Koophandel (WVK)
- Verplicht om hulp te bieden aan een schip in nood, mits veilig.
- Verplicht gegevensuitwisseling bij aanvaringen.
Belangrijkste reglementen voor klein vaarbewijs 1
BPR (Binnenvaartpolitiereglement)
Geldig op o.a. rivieren, kanalen, het IJsselmeer en de Waddenzee (behalve de Westerschelde).
- Bevat regels over:
- Verkeerstekens en borden
- Verlichting en geluidsseinen
- Voorrangsregels en uitwijken
RPR (Rijnvaartpolitiereglement)
Geldig op:
- Boven-Rijn, Neder-Rijn, Lek, Waal en Pannerdensch Kanaal.
Andere reglementen
- SRKGT – Kanaal Gent–Terneuzen
- SRGM – Gemeenschappelijke Maas
- SRE – Eemsmonding (grensgebied met Duitsland)
- SRW – Westerschelde (wel verplicht voor Klein Vaarbewijs 2)
- BVA – Bepalingen ter voorkoming van aanvaringen op zee (o.a. Noordzee)
Marifonie
- Marifoonplicht geldt voor schepen >20 meter.
- Klein schip mét marifoon = verplicht gebruik + iemand met marifooncertificaat aan boord.
- Radar aan boord? Dan ook marifoonplicht.
Leeftijdseisen om een boot te besturen
Afhankelijk van type schip en vaargebied:
- Alle leeftijden: bootjes zonder motor < 7 meter.
- 12+ jaar: motorbootjes <13 km/u én < 7 meter (in RPR-gebied: 16+).
- 16+ jaar: alle overige boten behalve snelle motorboten.
- 18+ jaar: snelle motorboten (>20 km/u).
Milieuvoorschriften
Verboden op het water:
- Geluids- en stankoverlast (ook harde muziek).
- Schade aan oevers door te snel varen.
- Lozen van toiletwater op oppervlaktewater.
Verantwoordelijkheden aan boord
- Schipper is altijd verantwoordelijk voor veiligheid en naleving van de regels.
- Moet aan boord zijn tijdens de vaart.
- Passagiers en bemanning zijn verplicht aanwijzingen van de schipper op te volgen.
Naam en registratie van het schip
- Elk klein schip moet een duidelijke naam hebben.
- Voor snelle motorboten is een registratieteken aan de buitenkant verplicht.
- Naam + woonplaats eigenaar moeten aan boord aanwezig zijn (mag binnen).
Onze online vaarbewijs 1 cursus legt alles helder en overzichtelijk uit, inclusief oefenvragen en ezelsbruggetjes. Leer slimmer en sneller — begin vandaag nog!
Ook in één keer je Vaarbewijs 1 halen? Start nu direct!
Meer lezen?
Veel gestelde vragen
Het BPR staat voor Binnenvaart Politie Reglement.
Het BPR geldt op vrijwel alle Nederlandse binnenwateren, met uitzondering van de Boven-Rijn, de Waal, het Pannerdensch Kanaal, de Neder-Rijn en de Lek.
Het RPR staat voor Rijnvaart Politie Reglement.
Het RPR geldt op de Boven-Rijn, Neder-Rijn, de Lek, de Waal, en op het Pannerdensch kanaal.
Op de Maas geldt het SRGM, dit staat voor Scheepvaartreglement Gemeenschappelijke Maas.
Op het IJsselmeer geldt het BPR, het Binnenvaartpolitiereglement.
Op het de Waddenzee geldt het BPR, het Binnenvaartpolitiereglement.
In Friesland geldt het BPR, het Binnenvaartpolitiereglement.
Op de Loosdrechtse Plassen geldt het BPR, het Binnenvaartpolitiereglement.
Op de Westerschelde geldt het SRW, dit staat voor Scheepvaart Reglement Westerschelde.
Kinderen jonger dan 12 jaar mogen in bootjes varen zonder motor die kleiner zijn dan 7 meter.
Kinderen van 12 tot 16 jaar mogen in bootjes kleiner dan 7 meter varen met een motor die maximaal 13 km/h kan.
Kinderen van 16 en 17 mogen in alle kleine boten varen behalve boten die sneller kunnen dan 20 km/h.
De SVW is de overkoepelende wet die zorgt voor veilig en ordelijk scheepvaartverkeer.
– Varen onder invloed is verboden.
– Je vaarbevoegdheid kan worden ingetrokken bij ernstige overtredingen.
De BVW regelt:
– Vaarbewijsplicht
– Eisen aan uitrusting en veiligheid
– Hulp bieden aan een schip in nood is verplicht, mits veilig
– Je bent verplicht tot gegevensuitwisseling bij aanvaringen
– Verplicht voor schepen > 20 meter
– Klein schip met marifoon? Dan: verplicht gebruik + iemand met marifooncertificaat aan boord
– Heb je radar aan boord? Dan geldt ook marifoonplicht
Het is verboden:
– Geluids- of stankoverlast (zoals harde muziek)
– Schade aan oevers door golfslag (te snel varen)
– Toiletwater lozen in oppervlaktewater
– Elk klein schip moet een naam hebben
– Snelle motorboten: verplicht registratieteken aan de buitenkant
– Naam + woonplaats eigenaar moeten aan boord aanwezig zijn (mag binnen liggen)