Sturen

Theorie

Oefenvragen

Ja, ik wil ook alle Vaarbewijs Filmpjes bekijken! Neem nu een abonnement via YouTube of iDeal.

Sturen met je boot

Je motorboot of zeilboot besturen is een basishandeling die je uiteraard goed moet beheersen. Recht door zee is ook niks. Het roerblad kan je met een helmstok of met een stuurwiel bewegen. Een grote motorboot heeft vaak ook nog een hekschroef en een boegschroef, waarmee je ook zonder voorwaartse snelheid nog goed kan manoeuvreren. Boten kunnen door stroming en wind veel afwijken van de gestuurde koers, hou hier rekening mee.

Boot besturen, hoe doe je dat?

Stuurwiel of helmstok

Voor je Vaarbewijs moet je weten welke manieren er zijn om een boot te besturen. Kleine boten hebben vaak een helmstok om het roerblad te draaien en grotere boten een stuurwiel (soms zelfs meerdere). Een helmstok is directer maar een stuurwiel kost minder kracht. Bij het wegvaren zorgt de motor voor roerdruk, waardoor de achterkant van de boot gaat draaien (en gaat remmen). Bakboordroer betekent dat het roerblad naar bakboord gaat, in het geval van een stuurwiel draai je het stuur naar links en in het geval van een helmstok, doe je die naar rechts. Bij stuurboordroer is het precies andersom.

Stuurboord roer geven

De term ‘stuurboord roer geven’ betekent dat het roerblad naar stuurboord gezet wordt. Bij stuurboord roer (rechts) wordt de achterkant van de boot naar bakboord geduwd (links). Het draaipunt van de boot ligt ongeveer op 1/3de van de voorkant (bij zeilboten vaak bij de mast), dit betekent dat de voorkant van de boot naar stuurboord draait en de hele boot dus nar rechts gaat. Achteruit varend is het effect hetzelfde, bij stuurboord roer vaart de boor ook achteruit naar stuurboord.

Bij ‘bakboord roer’ is het effect precies andersom.

Andere manieren om te sturen

vaarbewijs sturen met je motorboot
Stuurwiel – Foto: Rens Groenendijk

Er zijn ook manieren om zonder roerblad te sturen. Een jetski bijvoorbeeld, stuurt door de waterstraal naar links of rechts te bewegen. En met een buitenboordmotor stuur je door de hele motor zelf te bewegen, waardoor de vaste schroef ook mee draait.

Boegschroef en hekschroef

Grote boten maken soms gebruik van een extra boegschroef en een hekschroef. Met een boegschroef kan je de voorkant van de boot dwars op de vaarrichting naar stuurboord en bakboord bewegen, zonder dat de boot naar voren beweegt. Met een hekschroef kan je de achterkant van het schip naar stuurboord of bakboord bewegen. Dit vergroot de manoeuvreerbaarheid enorm, omdat je geen voorwaartse beweging nodig hebt om te kunnen sturen. Boegschroeven en hekschroeven hebben alleen effect bij lage snelheden.

Hoe werkt een boegschroef?

Bij een boegschroef loopt er meestal een buis horizontaal dwars door de boeg van het schip. Deze buis wordt zo ver mogelijk voorin het schip geplaatst, zodat het effect van de schroef zo groot mogelijk is. In de buis zitten dan één of twee propellers (schroeven) die dan naar links of rechts water kunnen wegstuwen. Bij kleine boten is de boegschroef meestal elektrisch aangedreven. In de buurt van het stuurwiel zit dan een knopje dat je naar links of naar rechts kan doen. Zet je het knopje naar rechts, dan wordt er aan de rechterkant van de boot water aangezogen, wat door de boegschroef door de buis naar links wordt weggestuwd. De voorkant van de boot beweegt dan dus naar links.

Meer lezen?

Veel gestelde vragen

Wat is een boegschroef?

Een boegschroef in een extra schroef die aan de voorkant van een boot zit en waarmee de voorkant van de boot makkelijk naar links en naar rechts kan worden bewogen.

Wat is een hekschroef?

Een hekschroef in een extra schroef die aan de achterkant van een boot zit en waarmee de achterkant van de boot makkelijk naar links en naar rechts kan worden bewogen.

Wat is een helmstok?

Een helmstok is een stok waarmee je het roer van een boot bedient. Als je de helmstok naar rechts beweegt gaat de boot naar links.