In deze samenvatting lees je alles wat je moet weten over sturen, het gebruik van roeren, schroeven en hulpsystemen zoals boeg- en hekschroeven.
Wat is roerdruk?
- Roerdruk ontstaat door stromend water langs het roerblad; zonder vaart is er geen roerdruk en dus geen bestuurbaarheid.
- Een uitslag van het roer van meer dan 45 graden is zinloos: je vertraagt dan meer dan je stuurt.
- Kunstmatige roerdruk kan ontstaan bij stilstand door gas te geven terwijl het roer iets uit het midden staat.
- Een recht roer wordt aangeduid als “midscheeps”.
Stuurmethodes: helmstok vs stuurwiel
Helmstok (vaak op kleine boten)
- Directe koppeling met het roerblad.
- Links helmstok = rechts roerblad = boot draait rechts (en vice versa).
- Bij harde wind kunnen grote krachten ontstaan.
Stuurwiel (op grotere boten)
- Makkelijker en lichter te bedienen.
- Net als in een auto: rechts draaien = rechtsaf varen.
Begrippen: Stuurboordroer en bakboordroer
- Stuurboordroer geven betekent het roerblad naar rechts zetten.
- Hierdoor draait de achterkant van de boot naar links, en dus de hele boot naar rechts.
- Bij achteruitvaren is het effect hetzelfde.
- Bij bakboordroer werkt het precies andersom.
Effect van zijwind
- De voorkant van de boot waait eerder weg dan de achterkant.
- De achterzijde is stabieler, mede door de aanwezigheid van het roer.
Alternatieve manieren van sturen
- Dubbele schroefinstallatie: door de snelheid van de linker- en rechterschroef te variëren kun je zonder roer sturen.
- Jetski’s en buitenboordmotoren sturen via het richten van de waterstraal of het hele staartstuk.
- Hekdrive werkt vergelijkbaar met een buitenboordmotor.
Boegschroef en hekschroef
Boegschroef
- Verplaatst de voorkant van het schip dwars op de vaarrichting.
- Ideaal voor langzaam varen of manoeuvreren in de haven.
- Bestaat uit een buis dwars door de boeg met één of twee propellers.
- Bediening via knopje bij het stuur: rechts indrukken = boeg naar rechts.
Hekschroef
- Werkt hetzelfde als de boegschroef, maar dan voor de achterkant van de boot.
- Wordt vooral gebruikt op grote schepen in combinatie met een boegschroef.
Wil je dit soort onderwerpen moeiteloos beheersen en jezelf zeker voelen op het water? Dan is onze online vaarbewijs 1 cursus precies wat je nodig hebt. Ontdek hoe eenvoudig en leuk leren kan zijn. Ga verder op de site en start vandaag nog!
Ook in één keer je Vaarbewijs 1 halen? Start nu direct!
Meer lezen?
Veel gestelde vragen
Een boegschroef is een extra schroef aan de voorkant van een boot. De schroef heeft de functie om de boeg (de voorkant van de boot) naar links of rechts te manoeuvreren. Het is een handig hulpmiddel waarmee je de boot zijwaarts bij lage voorwaartse snelheden kan manoeuvreren.
Een boegschroef is een hulpmiddel dat wordt gebruikt om een boot zijwaarts te manoeuvreren. Het bestaat uit vier hoofdonderdelen: een horizontale buis, een motor, de schroef en een rooster. De schroef zit in de horizontale buis die geheel open is, hierdoor kan het water er doorheen stromen. De motor zorgt ervoor dat de schroef draait en dat de punt van de boot kan bewegen naar de gewenste richting . De boegschroef werkt het beste als de boot niet voortbeweegt. Hoe harder je vaart, hoe minder goed de werking van de boegschroef is. Tot een snelheid van ongeveer 7 kilometer per uur heeft de boegschroef effect.
Een hekschroef in een extra schroef die aan de achterkant van een boot zit en waarmee de achterkant van de boot makkelijk naar links en naar rechts kan worden bewogen.
Een helmstok (ook helmhout) is een stok die het roer van een (klein) schip bedient. Hij is gewoonlijk vervaardigd van hout of van aluminium. Bij simpele constructies is de helmstok direct aan de bovenkant van het roerblad bevestigd. Is Als je de helmstok naar rechts beweegt gaat de boot naar links.
Roerdruk is de druk die ontstaat door stromend water langs het roerblad van een boot. Een roer heeft roerdruk nodig om te kunnen functioneren. Dit betekent dat een schip vaart nodig heeft om bestuurbaar te zijn.
Dan vertraag je het schip meer dan je daadwerkelijk stuurt. Een grotere uitslag heeft dus geen zin.
“Midscheeps” betekent dat het roer recht staat – dus geen stuurhoek naar links of rechts.
Zoals bij een auto: rechts draaien = rechtsaf varen. Het stuurwiel is eenvoudiger te bedienen, vooral bij grotere schepen.
Je zet het roerblad naar rechts. Hierdoor draait de achterkant naar links en dus de voorkant naar rechts → de boot maakt een bocht naar rechts.
Bakboordroer werkt precies andersom.
De voorkant van de boot waait sneller weg dan de achterkant, omdat de achterzijde stabieler is dankzij het roer.
– Rechts harder → boot draait naar links
– Links harder → boot draait naar rechts
Door het richten van de waterstraal of het hele staartstuk. Dit verandert de vaarrichting van het schip.