Vaarregels

Op het water gelden andere regels dan op de weg. Schepen bewegen zich vrij in alle richtingen, waardoor de voorrangsregels minder vanzelfsprekend zijn. In het Binnenvaart Politie Reglement (BPR) zijn deze vaarregels vastgelegd. Ook zijn er aanvullende regels voor het Rijnvaartpolitiereglement (RPR). Goed inzicht in deze regels is belangrijk om veilig en verantwoordelijk te varen.

Screenshot van een e-learningmodule over voorrangsregels op het water, onderdeel van de cursus voor het Klein Vaarbewijs. Linksboven toont een animatievideo een situatie van “rechte koers stuurboord” volgens het BPR. Rechtsboven is een interactieve oefening te zien waarin de cursist moet bepalen welk schip voorrang heeft in een drukke vaarsituatie. Onderaan wordt in tekst en beeld uitgelegd wie voorrang heeft in een enge doorgang zonder stroming (groot schip gaat voor klein schip). Het menu bevat lesonderdelen zoals “Kleine schepen onderling”, “Voorrang bij engtes” en diverse interactieve oefeningen. De module biedt visuele uitleg, tekst en toetsing.

Belangrijk principe: Goed Zeemanschap

Voorkom áltijd een aanvaring, zelfs als je voorrang hebt. Veiligheid gaat vóór recht op voorrang.

Situaties op het water

Schepen kunnen elkaar op drie manieren tegenkomen:

  • Kruisende koers: schepen naderen elkaar onder een hoek.
  • Oplopende koers: het ene schip haalt het andere van achteren in.
  • Tegenliggende koers: schepen varen naar elkaar toe.

Algemene voorrangsregels

  • Groot gaat vóór klein. Grote (beroeps)schepen hebben altijd voorrang op kleine schepen.
  • Rechte koers stuurboordswal heeft voorrang in het BPR-gebied.
  • Snelle schepen hebben in het BPR-gebied géén voorrang, maar in het RPR-gebied wel.

Voorrangsregels kleine schepen onderling

Zeilboten onderling

  • Zeil over bakboord heeft voorrang op stuurboord.
  • Indien dezelfde boeg: loef wijkt voor lij (windzijde wijkt).

Motorboten onderling

  • Bij tegengestelde koers: beiden uitwijken naar stuurboord.
  • Bij kruisende koers: rechts heeft voorrang.
  • Bij oplopende koers: oploper passeert links.

Gemengde kleine schepen

  • Zeilboten vóór roeiboten/motorboten.
  • Roeiboten vóór motorboten.

Voorrang bij engtes

  • Met stroming: tegen stroom in varende schip moet wachten.
  • Zonder stroming: groot schip gaat vóór klein schip. Bij zeilboot versus motorboot heeft de zeilboot meestal voorrang, behalve bij laveren.

Hoofd- en nevenvaarwater

  • Uitvaren vanuit nevenvaarwater alleen als het veilig kan.
  • Bij bord B.9 moet je altijd voorrang verlenen aan hoofdvaarwaterverkeer.
  • Zonder bord geldt de ‘medewerkingsregel’: beide schepen werken samen om een veilige doorgang mogelijk te maken.

Verkeerde wal varen (stuurboord-stuurboord passeren)

Groot binnenvaartschip dat wil afwijken van de stuurboordswal:

  • Toont blauw bord met wit knipperlicht.
  • Tegenligger bevestigt door ook blauw bord te tonen of met geluidsseinen.
  • Kleine schepen gaan automatisch naar bakboord en beantwoorden geen signalen.

Wil je de regels écht beheersen en met vertrouwen het water op? Investeer in de volledige vaarbewijs 1 cursus en bereid je optimaal voor op je examen én je toekomstige vaarplezier!

Ook in één keer je Vaarbewijs 1 halen? Start nu direct!

Vaarbewijs 1 Cursus

Dit gaat maar net goed…

Onder een voorbeeld van een gevaarlijke situatie waarin een pleziervaartuig niet door heeft, dat een binnenvaartschip zeer snel nadert. Levensgevaarlijk!

Meer lezen?

Veel gestelde vragen

Wat wordt er bedoeld met goed zeemanschap?

Goed zeemanschap is dat je altijd alles doet om een aanvaring te voorkomen. Dit geldt ook als je voorrang hebt.

Wat is een kruisende koers?

Als twee schepen een kruisende koers hebben, dan naderen ze elkaar onder een hoek.

Wat is een oplopende koers?

Bij een oplopende koers haalt het ene schip het andere min of meer van achteren in.

Wat is een tegenliggende koers?

Bij een tegenliggende koers varen twee schepen elkaar min of meer tegemoet.

Heeft een zeilboot voorrang op een roeiboot op een meertje?

Ja op open water heeft een zeilboot voorrang op een roeiboot.

Heeft een zeilboot voorrang op een motorboot op een meertje?

Ja op open water heeft een zeilboot voorrang op een motorboot.

Wat is een engte?

Een engte is een (natuurlijke) versmalling in het vaarwater. Bij engtes gelden aparte voorrangsregels.

Wat is een schip voorbijlopen?

Binnen de scheepvaart wordt met voorbijlopen het inhalen bedoeld. Dit is dus het geval wanneer een schip een ander schip inhaalt. Het achterste schip moet het voorste schip altijd laten weten dat het voorbij wil varen (voorbijlopen).

Moet ik altijd mijn voorrang nemen als ik die heb?

Nee. Volgens het principe van Goed Zeemanschap moet je altijd een aanvaring voorkomen, zelfs als je officieel voorrang hebt. Veiligheid gaat vóór recht op voorrang.

Wat is de regel in het BPR-gebied bij kruisende motorboten?

In het BPR-gebied geldt: rechts heeft voorrang bij kruisende koers tussen motorboten.

Wie moet wijken bij een tegenliggende koers tussen motorboten?

Beide motorboten moeten naar stuurboord (rechts) uitwijken.

Hoe zit het met snelle schepen in het BPR-gebied?

Snelle schepen kunnen zijn schepen die sneller kunnen dan 40 km/h, deze hebben géén voorrang in het BPR-gebied.

Wie heeft voorrang als twee zeilboten elkaar kruisen?

– Zeil over bakboord heeft voorrang op zeil over stuurboord.
– Als ze dezelfde boeg hebben: loef wijkt voor lij (de boot aan de windzijde wijkt).