Navigeren op ruime wateren zoals het IJsselmeer of de Waddenzee vereist dat je wat basiskennis hebt van wiskunde en kaartlezen. Deze pagina helpt je de belangrijkste concepten begrijpen die je nodig hebt voor het Vaarbewijs 2 examen, inclusief een overzicht van graden, minuten, afstanden, snelheid, kaartprojecties en het gebruik van zeekaarten.
Op deze pagina vind je ook onze gratis omrekentool km-mijl.
Rekenen voor navigatie op het water
Goed kunnen rekenen is onmisbaar om veilig te navigeren. De basis is gelukkig eenvoudig:
Graden en minuten
Een cirkel bestaat uit 360 graden (°). Eén graad kun je verder opdelen in 60 minuten (’), wat niet met tijd te maken heeft maar een hoekmaat is. De hele cirkel telt dus 21.600 minuten.
Let op: deze minuten hebben niets met tijd te maken, maar worden gebruikt voor het meten van hoeken en afstanden op de kaart.
Afstanden en snelheid op het water
Op het water gelden speciale eenheden:
- Zeemijl: 1 zeemijl = 1,852 km.
- Knoop: snelheidseenheid, 1 knoop = 1 zeemijl per uur = 1,852 km/h.
Omrekentool kilometer – zeemijl
Vul kilometers of zeemijlen in. De andere waarde wordt direct bijgewerkt.
De omrekening gebeurt live met 3 decimalen nauwkeurigheid.
Waterkaarten en posities bepalen
Voor je vaarbewijs is het belangrijk dat je waterkaarten begrijpt. De aarde is ingedeeld in:
- Breedtecirkels (parallellen), zoals de evenaar op 0°, lopen horizontaal.
- Lengtecirkels (meridianen), zoals de 0° meridiaan door Greenwich, lopen verticaal en zijn allemaal even lang.
Mercatorprojectie
De Mercatorprojectie is een manier om de ronde aarde af te beelden op een platte kaart:
- Voordeel: een rechte koers op aarde is ook een rechte lijn op de kaart
- Afstanden: alleen betrouwbaar te meten via de lengtecirkels (de verticale randen van de kaart)
- Nadeel: gebieden dichter bij de polen zijn op de kaart overdreven groot
Symbolen op waterkaarten
Op waterkaarten vind je allerlei symbolen. Objecten zoals boeien zijn aangegeven met kleine rondjes voor precieze navigatie. Een selectie van deze symbolen moet je kennen voor het examen.
Omrekentool kilometers zeemijlen
Je kan onze eenvoudige omrekentool gebruiken om kilometers om te rekenen naar zeemijlen en andersom.
Wil je écht leren navigeren zoals een pro? In onze online vaarbewijs 2 cursus leer je stap voor stap hoe je waterkaarten leest, koers uitzet en veilig navigeert op grote wateren. Inclusief oefenvragen, video-uitleg en actuele zeekaarten.
Ook in één keer je Vaarbewijs 2 halen? Start nu direct!
Meer lezen?
Veel gestelde vragen
Meridianen zijn een onderverdeling van de aarde in lengtecirkels. Deze cirkels lopen over beide polen en zijn allemaal even groot.
Parallellen zijn een onderverdeling van de aarde in breedtecirkels. De grootste breedtecirkel is de evenaar, naar de polen toe worden parallellen zijn kleiner.
Via de Mercator projectie kan je van de ronde aarde een platte kaart maken. Hiertoe zet je een cilinder om de aardbol en projecteer je vanuit het midden alle lijnen en landen op de omliggende cilinder.
- Een cirkel telt 360 graden (°)
- Elke graad bestaat uit 60 minuten (’)
In totaal zijn dat 21.600 minuten in een volledige cirkel.
Let op: deze minuten zijn hoekmaten, niet tijdseenheden.
1 zeemijl = 1,852 kilometer
Een knoop is een eenheid van snelheid op het water:
1 knoop = 1 zeemijl per uur = 1,852 km/h
Afstanden meet je langs de verticale rand (lengtecirkels) van de kaart. Alleen daar zijn de schaalverhoudingen betrouwbaar (door de Mercatorprojectie).